Νέα παγκόσμια επιστήμη αναδεικνύει τους επιχειρηματικούς κινδύνους από την απώλεια της φύσης

Μια σημαντική νέα διεθνής αξιολόγηση που εγκρίθηκε από περισσότερες από 150 κυβερνήσεις προειδοποιεί ότι η απώλεια της φύσης καθίσταται συστημικός κίνδυνος για τις οικονομίες, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Τα πορίσματα υποστηρίζουν μια παγκόσμια στροφή προς θετικές για τη φύση επενδύσεις, με την ΕΕ να εντείνει τις πρωτοβουλίες για την κινητοποίηση ιδιωτικής χρηματοδότησης και την προώθηση της υλοποίησης σε πραγματικές συνθήκες.

Η νέα αξιολόγηση των επιχειρήσεων και της βιοποικιλότητας από τη Διακυβερνητική Πλατφόρμα Επιστήμης-Πολιτικής για τη Βιοποικιλότητα και τις Υπηρεσίες Οικοσυστημάτων (IPBES) διαπιστώνει ότι κάθε επιχείρηση εξαρτάται από τη βιοποικιλότητα και κάθε επιχείρηση την επηρεάζει.

Τα υγιή οικοσυστήματα στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα, από την παραγωγή τροφίμων και πρώτων υλών έως την υδροδότηση, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, τον τουρισμό και την πολιτιστική αξία. Ωστόσο, δεκαετίες μη βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης έχουν οδηγήσει σε σημαντική απώλεια βιοποικιλότητας, δημιουργώντας συστημικούς κινδύνους για τις αλυσίδες εφοδιασμού, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ανθρώπινη ευημερία.

«Η επιστήμη είναι σαφής: οι οικονομίες και οι επιχειρήσεις μας βασίζονται στη φύση. Η προστασία και η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική αναγκαιότητα, αλλά και οικονομική προτεραιότητα. Χαιρετίζω επίσης θερμά την προσχώρηση της Σλοβενίας στην IPBES, πράγμα που σημαίνει ότι και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ αποτελούν πλέον μέρος αυτής της ζωτικής σημασίας παγκόσμιας πλατφόρμας επιστημονικής πολιτικής.

Αυτό ενισχύει τη συλλογική δέσμευση της Ευρώπης για τεκμηριωμένη δράση και για τη μετατροπή της επιστήμης σε πραγματικές επενδύσεις και υλοποίηση στην πράξη.»

Jessika Roswall, επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας

Η παγκόσμια επιστήμη δείχνει αυξανόμενο χρηματοδοτικό κενό

Η αξιολόγηση της IPBES υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο των επιχειρήσεων, των επενδυτών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στη γεφύρωση του παγκόσμιου χρηματοδοτικού χάσματος για τη φύση. Προσδιορίζει περισσότερες από 100 δράσεις που θα βοηθήσουν τις εταιρείες, τις κυβερνήσεις και τους χρηματοπιστωτικούς φορείς να μετρήσουν, να διαχειριστούν και να μειώσουν καλύτερα τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποκατάσταση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα, η έκθεση εκθέτει τις διαρθρωτικές προκλήσεις. Πολλές επιχειρήσεις δεν επωμίζονται το πλήρες οικονομικό κόστος της περιβαλλοντικής ζημίας, ενώ οι θετικές συνεισφορές στη βιοποικιλότητα συχνά δεν ανταμείβονται. Οι επιζήμιες για τη βιοποικιλότητα χρηματοοικονομικές ροές ανήλθαν κατ’ εκτίμηση σε 6,12 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2023, συμπεριλαμβανομένων των επιζήμιων για το περιβάλλον δημόσιων επιδοτήσεων και των ιδιωτικών επενδύσεων σε τομείς υψηλού αντικτύπου, σε σύγκριση με περίπου 184,58 δισ. ευρώ που επενδύθηκαν στη διατήρηση και την αποκατάσταση.

Οι δημόσιες δαπάνες για επιζήμιες για το περιβάλλον επιδοτήσεις ανέρχονται σε περίπου 2,01 τρισεκατομμύρια ευρώ,συμπεριλαμβανομένων των ορυκτών καυσίμων (948,07 δισεκατομμύρια ευρώ), της γεωργίας (343,99 δισεκατομμύριαευρώ), του νερού (335,60 δισεκατομμύρια ευρώ), των μεταφορών (151,02 δισεκατομμύρια ευρώ), των κατασκευών (125,85 δισεκατομμύρια ευρώ)και της αλιείας (50,34 δισεκατομμύρια ευρώ). Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν μια σημαντική ανάγκη και μια ευκαιρία για τον επαναπροσδιορισμό του κεφαλαίου και την απελευθέρωση νέων χρηματοδοτικών ροών για τη στήριξη της βιοποικιλότητας.

Λιγότερο από το 1% των εταιρειών που υποβάλλουν δημόσια στοιχεία δημοσιοποιούν επί του παρόντος τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα —υπογραμμίζοντας την ανάγκη ευθυγράμμισης των χρηματοπιστωτικών συστημάτων, των κινήτρων και των πολιτικών με τα θετικά για τη φύση αποτελέσματα.

Από την επιστήμη στις επενδύσεις και την παράδοση

Σε επίπεδο ΕΕ, η Επιτροπή μετατρέπει αυτή την παγκόσμια επιστημονική δυναμική σε πρακτικά επενδυτικά εργαλεία. Ο χάρτης πορείας για τις πιστώσεις για τη φύση αποσκοπεί στη δημιουργία αξιόπιστων μηχανισμών που ανταμείβουν μετρήσιμα θετικά αποτελέσματα για τα οικοσυστήματα και κινητοποιούν ιδιωτική χρηματοδότηση για την αποκατάσταση και τη βιώσιμη διαχείριση της γης και της θάλασσας.

Οι εργασίες προχωρούν μέσω μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων, μιας ειδικής διερευνητικής μελέτης και πιλοτικών έργων που έχουν σχεδιαστεί για τη δοκιμή προσεγγίσεων και τη δημιουργία μιας ισχυρής βάσης τεκμηρίωσης. Κατά τους προσεχείς μήνες, η πρωτοβουλία θα προχωρήσει περαιτέρω σε επιχειρησιακή φάση, με πρώιμα αποτελέσματα από πιλοτικά έργα και διευρυμένη συμβουλευτική στήριξη.

Η συνεχής συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις επιχειρήσεις και τους διεθνείς εταίρους θα συμβάλει στην προετοιμασία του εδάφους για τη μελλοντική ανάπτυξη πολιτικής και τη διεθνή συνεργασία.

Παρουσίαση της επιχειρηματικής σκοπιμότητας για τη φύση

Αυτές και άλλες προσπάθειες θα συγκεντρωθούν στην Πράσινη Εβδομάδα της ΕΕ για το 2026,η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο και θα επικεντρωθεί στην επένδυση στη φύση και στην επίδειξη του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος για μια θετική για τη φύση οικονομία.

Η εκδήλωση θα αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν στην πράξη τα θετικά για τη φύση μοντέλα —από τις καινοτόμες επιχειρήσεις και τους γεωργούς που αποφέρουν οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη έως τις πόλεις που εφαρμόζουν λύσεις που βασίζονται στη φύση.

Για πρώτη φορά, η Πράσινη Εβδομάδα της ΕΕ θα φιλοξενήσει εκδήλωση αντιστοίχισης νεοφυών επιχειρήσεων-επενδυτών, συνδέοντας νεοφυείς επιχειρήσεις και ΜΜΕ που ασχολούνται με λύσεις που βασίζονται στη φύση με δυνητικούς επενδυτές.

Οι εγγραφές ξεκινούν τον Απρίλιο.

Ιστορικό

Η IPBES είναι ο κορυφαίος ανεξάρτητος επιστημονικός φορέας στον κόσμο που παρέχει στις κυβερνήσεις έγκυρα στοιχεία σχετικά με τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστημικές υπηρεσίες.

Ιδρύθηκε το 2012 και συγκεντρώνει περισσότερες από 150 κυβερνήσεις και εκατοντάδες εμπειρογνώμονες σε όλο τον κόσμο, η IPBES παράγει αυστηρές παγκόσμιες αξιολογήσεις που τροφοδοτούν τις διεθνείς διαπραγματεύσεις και τις αποφάσεις πολιτικής σχετικά με τη φύση. Με τον εντοπισμό κενών γνώσης, την ενίσχυση της επιστημονικής συνεργασίας και την παροχή πρακτικών εργαλείων στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, η IPBES συμβάλλει στη μετουσίωση της βέλτιστης διαθέσιμης επιστήμης σε δράση για την αντιμετώπιση της απώλειας βιοποικιλότητας.

Η ΕΕ συμμετέχει ως ενισχυμένος παρατηρητής και συμβάλλει στο έργο της μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της IPBES12, η Σλοβενία ανακοινώθηκε ως νέο μέλος της IPBES, μετά την Πολωνία, την Κύπρο και τη Μάλτα το 2025.

Με τον τρόπο αυτό, και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ είναι πλέον μέλη της IPBES, ενισχύοντας τη δέσμευση της Ευρώπης για επιστημονικά τεκμηριωμένη δράση για τη βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.