Εκεί που ζούμε αλλάζει η εμπιστοσύνη μας στους θεσμούς

07/01/2026

Η εμπιστοσύνη στην ΕΕ βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδό της μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, από 31% το 2013 σε 52% την άνοιξη του 2025, σύμφωνα με τη συνήθη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου.Το είδος της επικράτειας στην οποία ζουν οι άνθρωποι —πόλεις, κωμοπόλεις και προάστια ή αγροτικές περιοχές— επηρεάζει το επίπεδο εμπιστοσύνης στους ενωσιακούς, εθνικούς και τοπικούς θεσμούς,σύμφωνα με νέα μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Επιτροπής.

Το 2024, το 65% των κατοίκων αγροτικών περιοχών σε ολόκληρη την ΕΕ εμπιστεύτηκαν περισσότερο τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές σε σύγκριση με τους πολίτες στις πόλεις (64%) και τους πολίτες στις κωμοπόλεις και τα προάστια (61%). Εξετάζοντας τις χώρες της ΕΕ χωριστά, περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους αγροτικών περιοχών τείνουν να εμπιστεύονται περισσότερο τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σχεδόν σε κάθε χώρα.

Η εμπιστοσύνη στην ΕΕ είναι υψηλότερη στις πόλεις

Όσον αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ΕΕ, τα στοιχεία δείχνουν αυξανόμενο χάσμα μεταξύ πόλεων και αγροτικών περιοχών, με το 60% των κατοίκων των πόλεων να εμπιστεύονται την ΕΕ σε σύγκριση με το 52% στις κωμοπόλεις και τα προάστια και το 48% στις αγροτικές περιοχές την άνοιξη του 2024. Συγκριτικά, το χάσμα μεταξύ πόλεων και αγροτικών περιοχών ήταν μόλις 2 ποσοστιαίες μονάδες το 2019.

Η εμπιστοσύνη στην ΕΕ μπορεί να ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κατοίκων αγροτικών περιοχών των διαφόρων χωρών της ΕΕ, κυμαινόμενη από 45% ή λιγότερο στη Γαλλία, τη Σλοβενία, την Αυστρία, την Ισπανία και τη Γερμανία (που κατατάσσονται με αυξανόμενη σειρά), έως περισσότερο από 65% στη Φινλανδία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, τη Δανία και την Πορτογαλία – φθάνοντας το 75% στη Λιθουανία. Το χάσμα μεταξύ πόλεων και αγροτικών περιοχών είναι μεγαλύτερο (πάνω από 15%) στη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Πολωνία και τη Ρουμανία.

Σε όλα τα εδάφη της ΕΕ, η εμπιστοσύνη στις περιφερειακές και τοπικές αρχές αυξάνεται σταθερά, ξεπερνώντας το 60% στις αγροτικές περιοχές, τις πόλεις και τις κωμοπόλεις και τα προάστια. Οι εθνικές κυβερνήσεις εμφανίζουν την αντίθετη τάση: σε όλους τους τύπους εδαφών, οι κάτοικοι τείνουν να εμπιστεύονται την ΕΕ περισσότερο από τις εθνικές κυβερνήσεις τους.

Παράγοντες που επηρεάζουν τη χαμηλότερη εμπιστοσύνη

Συνολικά, παράγοντες όπως οι οικονομικές δυσκολίες, τα χαμηλότερα επίπεδα εκπαίδευσης, η μεγαλύτερη ηλικία και οι επισφαλείς θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να συνδέονται με λιγότερη εμπιστοσύνη στην ΕΕ. Ωστόσο, η ανάλυση δείχνει ότι η αγροτιά συνδέεται με χαμηλότερη εμπιστοσύνη στην ΕΕ πέραν των κοινωνικοοικονομικών και δημογραφικών παραγόντων και θα μπορούσε να συνδεθεί με το αίσθημα ότι μένει πίσω ως περιοχή.

Τα πορίσματα αυτά απηχούν τα αποτελέσματα των δημόσιων διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2021 στο πλαίσιο του μακρόπνοου οράματος για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ,αποκαλύπτοντας ότι το 40% των κατοίκων των αγροτικών περιοχών αισθάνονται ότι έχουν μείνει πίσω, με το ποσοστό αυτό να φτάνει το 60% για όσους βρίσκονται σε απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές.

Οι τοποκεντρικές πολιτικές θα μπορούσαν να αυξήσουν την εμπιστοσύνη στην ΕΕ

Το γεγονός ότι οι κάτοικοι των αγροτικών περιοχών εξακολουθούν να εμπιστεύονται τις τοπικές αρχές, αλλά είναι λιγότερο διατεθειμένοι να εμπιστεύονται τις εθνικές κυβερνήσεις ή την ΕΕ, υπογραμμίζει τη σημασία της λήψης αποφάσεων πιο κοντά σε αυτές. Οι τοποκεντρικές πολιτικές που προωθούν την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση και την εκπαίδευση θα μπορούσαν επίσης να βελτιώσουν την εμπιστοσύνη στην ΕΕ στις αγροτικές περιοχές και να ενισχύσουν την εδαφική συνοχή.

Ιστορικό

Το έγγραφο εργασίας του ΚΚΕρ με τίτλο «Trust in EU rural areas»(Εμπιστοσύνη στις αγροτικές περιοχές της ΕΕ) δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τουαγροτικού παρατηρητηρίου. Το παρατηρητήριο παρέχει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία και αναλύσεις σχετικά με τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ και αποτελεί βασικό εργαλείο του μακροπρόθεσμου οράματος για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ έως το 2040.