ΕΕ και Μολδαβία καταλήγουν σε συμφωνία για μια εκσυγχρονισμένη εμπορική σχέση
Η ΕΕ και η Μολδαβία κατέληξαν σε συμφωνία για την επανεξέταση και την επικαιροποίηση των εμπορικών όρων της σφαιρικής και σε βάθος ζώνης ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Μολδαβίας (DCFTA). Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την οικοδόμηση μιας σταθερής, μακροπρόθεσμης και ισορροπημένης εμπορικής σχέσης, ιδίως ενόψει της προόδου της Μολδαβίας στην πορεία προσχώρησης στην ΕΕ.
Η επικαιροποιημένη συμφωνία επιδιώκει να στηρίξει τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Μολδαβίας, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα συμφέροντα της ΕΕ, όπως και σε άλλες εμπορικές συμφωνίες.
Ενώ οι περισσότερες μολδαβικές εξαγωγές επωφελούνται ήδη από την άνευ δασμών πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ στο πλαίσιο της υφιστάμενης συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας, οι αναθεωρημένοι όροι προσφέρουν περαιτέρω ευκαιρίες και για τις δύο πλευρές, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ευαισθησίες ορισμένων γεωργικών κλάδων.
Η ΕΕ συμφώνησε να αυξηθεί η πρόσβαση στην αγορά της για τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων της Μολδαβίας που δεν έχουν ακόμη ελευθερωθεί:
- Δαμάσκηνα, επιτραπέζια σταφύλια, μήλα και κεράσια: οι δασμολογικές ποσοστώσεις θα αυξηθούν ώστε να αντικατοπτρίζουν τους πρόσφατους όγκους εμπορικών συναλλαγών και την ένταξη της Μολδαβίας στην οικονομία της ΕΕ. Θα συμβάλουν επίσης στην αύξηση των εξαγωγών, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι Μολδαβοί εξαγωγείς θα μπορούν να συνεχίσουν να εξάγουν τουλάχιστον τις ίδιες ποσότητες με εκείνες που εξήγαγαν στο πλαίσιο των αυτόνομων εμπορικών μέτρων.
- Χυμός σταφυλιών, ντομάτες και σκόρδα: οι εισαγωγές των προϊόντων αυτών θα γίνονται ατελώς (εκτός από τον ειδικό δασμό του συστήματος τιμών εισόδου για τις ντομάτες).
Από την πλευρά της, η Μολδαβία συμφώνησε να βελτιώσει την πρόσβαση στην αγορά της για ορισμένες εξαγωγές γεωργικών προϊόντων της ΕΕ: οι ποσοστώσεις θα αυξηθούν για το χοιρινό κρέας και τα πουλερικά, ενώ θα προσφερθούν νέες δασμολογικές ποσοστώσεις για το κατεψυγμένο κρέας χωρίς κόκαλα, το γάλα και το βούτυρο.
Η πρόσβαση των μολδαβικών προϊόντων στην αγορά της ΕΕ εξαρτάται από τη σταδιακή ευθυγράμμιση της Μολδαβίας με τα σχετικά ενωσιακά πρότυπα παραγωγής, όπως για παράδειγμα τα πρότυπα για τη χρήση φυτοφαρμάκων. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με τη λογική της διαδικασίας προσχώρησης της Μολδαβίας στην ΕΕ και την υιοθέτηση του κεκτημένου της ΕΕ.
Αμφότερες οι πλευρές θα έχουν τη δυνατότητα να ενεργοποιήσουν μηχανισμό διασφάλισης ο οποίος θα δίνει τη δυνατότητα λήψης κατάλληλων μέτρων σε περίπτωση που οι εισαγωγές προκαλούν δυσμενείς επιπτώσεις σε οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές. Στην περίπτωση της ΕΕ, η αξιολόγηση πιθανής διαταραχής μπορεί να γίνει σε επίπεδο ενός ή περισσότερων κρατών μελών.
Η συμφωνία περιλαμβάνει μια επανεξέταση, η οποία έχει προγραμματιστεί για το 2027. Στο πλαίσιο αυτής της επανεξέτασης, θα εξεταστεί η πρόοδος της Μολδαβίας όσον αφορά την προσχώρησή της στην ΕΕ, το πόσο καλά εντάσσεται η αγορά της στην ΕΕ, το πόσο έχουν χρησιμοποιηθεί οι συμφωνημένες εμπορικές ποσοστώσεις, καθώς και το πώς έχουν εξελιχθεί οι παραγωγικές και εισαγωγικές ικανότητες. Θα εξετάσει επίσης τα συμφέροντα και τις ευαισθησίες των δύο πλευρών.
Επόμενα βήματα
Τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ενημερωθούν σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμφωνίας εντός των προσεχών ημερών.
Με την επιφύλαξη της τελικής νομικής αναθεώρησης της συμφωνίας, η ΕΕ και η Μολδαβία θα προχωρήσουν στις αντίστοιχες διαδικασίες τους για την επίσημη έγκριση της αναθεωρημένης DCFTA.
Από την πλευρά της ΕΕ, η Επιτροπή θα εγκρίνει τις προσεχείς ημέρες πρόταση απόφασης του Συμβουλίου, προκειμένου το εν λόγω θεσμικό όργανο να εγκρίνει τη συμφωνία. Στη συνέχεια, η συμφωνία θα εγκριθεί επίσημα από την Επιτροπή Σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας.
Δεδομένου ότι τα αυτόνομα εμπορικά μέτρα λήγουν σήμερα (24 Ιουλίου 2025) και εν αναμονή της έναρξης ισχύος της αναθεωρημένης DCFTA, το εμπόριο θα συνεχιστεί υπό τους ισχύοντες όρους της DCFTA.
Ιστορικό
Η ΕΕ και η Μολδαβία υπέγραψαν συμφωνία σύνδεσης τον Ιούνιο του 2014 και η συμφωνία εφαρμόζεται πλήρως από τον Ιούλιο του 2016. Η σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελεύθερων συναλλαγών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας αυτής. Προβλέπει άνευ δασμών πρόσβαση για τα περισσότερα μολδαβικά προϊόντα, μειώνει τους δασμούς που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όταν εξάγουν στη Μολδαβία, και καθιστά αποτελεσματικότερες τις τελωνειακές διαδικασίες. Επιπλέον, η συμφωνία διευκολύνει περαιτέρω το εμπόριο χάρη στη σταδιακή προσέγγιση της νομοθεσίας, των κανόνων και των διαδικασιών της Μολδαβίας, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων, με τις αντίστοιχες διατάξεις του ενωσιακού δικαίου.
Στις 25 Ιουλίου 2022 η ΕΕ έθεσε σε εφαρμογή αυτόνομα εμπορικά μέτρα για τη στήριξη της οικονομίας της Μολδαβίας, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η σύγκρουση διατάραξε τις παραδοσιακές εξαγωγικές οδούς της Μολδαβίας, πολλές από τις οποίες εξαρτιόνταν από τη διαμετακόμιση μέσω της Ουκρανίας. Τα αυτόνομα εμπορικά μέτρα ανανεώθηκαν δύο φορές και έληξαν στις 24 Ιουλίου 2025.
Τα αυτόνομα εμπορικά μέτρα βοήθησαν τη Μολδαβία να αναπροσανατολίσει τις εμπορικές συναλλαγές της προς την ΕΕ, παρέχοντας πρακτική στήριξη στη χώρα. Ως εκ τούτου, οι εξαγωγές της Μολδαβίας προς την ΕΕ αυξήθηκαν από 1,8 δισ. ευρώ το 2021 σε 2,2 δισ. ευρώ το 2024.
Η Επιτροπή επιδιώκει σταθερά να καταλήξει σε συμφωνία με τη Μολδαβία για μακροπρόθεσμη αμοιβαία δασμολογική ελευθέρωση, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη μετάβαση σε ένα νέο πλαίσιο στο οποίο όλες οι εμπορικές ρυθμίσεις θα έχουν ενσωματωθεί στο ανανεωμένο καθεστώς DCFTA.
Για περισσότερες πληροφορίες
Εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τη Μολδαβία
Σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Μολδαβίας | Access2Markets