Νέα μέτρα για την καταπολέμηση της φτώχειας και τη βελτίωση της ζωής των ατόμων με αναπηρία

Οι άνθρωποι βρίσκονται υπό πίεση λόγω της στεγαστικής κρίσης και της ταχέως εξελισσόμενης αγοράς εργασίας. Οι μισοί Ευρωπαίοι λένε ότι το κόστος ζωής είναι η μεγαλύτερη ανησυχία τους. Ενώ οι πιο ευάλωτοι πλήττονται περισσότερο, ακόμη και τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος διατρέχουν όλο και μεγαλύτερο κίνδυνο να πέσουν σε οικονομική ανασφάλεια.

Σήμερα, ένας στους πέντε Ευρωπαίους διατρέχει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Για τα παιδιά, ο κίνδυνος είναι ένας στους τέσσερις. Αυτό καθιστά τόσο την πρόληψη της φτώχειας όσο και την προστασία των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο πιο επείγουσα από ποτέ.

Επιπλέον, πρέπει να γίνουν περισσότερα για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ευάλωτων ατόμων. Αυτό περιλαμβάνει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, τα οποία πρέπει να υλοποιηθούν πλήρως σε κάθε πτυχή της ζωής, με βάση την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια.

Το κοινωνικό πακέτο περιλαμβάνει

• η πρώτη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας – το σχέδιο της Επιτροπής για την εξάλειψη της φτώχειας στην ΕΕ έως το 2050
• πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση
• ανακοίνωση σχετικά με το σπάσιμο του κύκλου της παιδικής φτώχειας – ενίσχυση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά
• ανακοίνωση σχετικά με την ενίσχυση της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την καταπολέμηση της φτώχειας

Η στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας χαράσσει σαφή πορεία προς την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030,, καθώς και για συμβολή στην εξάλειψη της φτώχειας έως το 2050. Ενσωματώνει τρεις προτεραιότητες

• ποιοτικές θέσεις εργασίας για όλους, καθώς η ποιοτική απασχόληση είναι η πρώτη διέξοδος από τη φτώχεια για όσους μπορούν να εργαστούν
• αποτελεσματική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες και επαρκή εισοδηματική στήριξη
• συντονισμένη δράση κατά της φτώχειας

Καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας και του κύκλου της μειονεξίας

Τα παιδιά στην ΕΕ διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού από ό,τι οι ενήλικες και αυτό δεν έχει βελτιωθεί ουσιαστικά τα τελευταία πέντε χρόνια. Οι συνέπειες της ανάπτυξης σε συνθήκες φτώχειας είναι σοβαρές και μακροχρόνιες – σχεδόν διπλασιάζει τον κίνδυνο φτώχειας στην ενήλικη ζωή.

Η ενισχυμένη ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει αυτή την κοινωνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και τις ανάγκες των ευάλωτων παιδιών σήμερα και να σπάσει τον κύκλο της φτώχειας.

Για να επιτευχθεί αυτό, η ανακοίνωση επικεντρώνεται σε τρεις πυλώνες:

• διασφάλιση της πρόσβασης των οικογενειών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, παιδική μέριμνα και ισχυρά δίχτυα ασφαλείας
• διασφάλιση ότι όλα τα ευάλωτα παιδιά έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες που χρειάζονται για να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των παιδιών από αυξανόμενες απειλές για την ασφάλεια και την ευημερία τους, τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου
• τόνωση των επενδύσεων και συγκέντρωση εταίρων για επενδύσεις στα παιδιά

Καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση

Η πιο βασική προϋπόθεση για να ζει κανείς με αξιοπρέπεια είναι ένα μέρος που ονομάζεται σπίτι. Ωστόσο, σήμερα, πολλοί άνθρωποι αγωνίζονται να αντέξουν οικονομικά ένα. Από το 2013, οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί κατά 60% σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό επηρεάζει επίσης δυσανάλογα τους πλέον ευάλωτους: ένας στους τρεις ανθρώπους που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας αντιμετωπίζει υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης. Σχεδόν το 17% του πληθυσμού της ΕΕ ζει σε υπερπλήρεις συνθήκες στέγασης και περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι πλήττονται από κάποια μορφή αστεγίας.

Η προτεινόμενη σύσταση του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση μετατοπίζει την εστίαση από τα δαπανηρά μέτρα έκτακτης ανάγκης σε μακροπρόθεσμες λύσεις και πρόληψη, μεταξύ άλλων

• έγκαιρες παρεμβάσεις για τον εντοπισμό των νοικοκυριών που διατρέχουν κίνδυνο και την πρόληψη του αποκλεισμού από τη στέγαση και της έλλειψης στέγης
• σταθερές λύσεις στέγασης για άστεγους
• περισσότερη κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση μέσω δημόσιων επενδύσεων, μη κερδοσκοπικής στέγασης και στοχευμένης χρηματοδότησης
• μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση για να βοηθήσει τους ανθρώπους να βρουν γρήγορα ένα σταθερό σπίτι και να παρέχουν την ολοκληρωμένη βοήθεια που χρειάζονται για να το διατηρήσουν μακροπρόθεσμα

Ενίσχυση της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030

Η αναπηρία μας αφορά όλους. Περίπου 90 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ ζουν με αναπηρία – πάνω από ένας στους πέντε Ευρωπαίους. Η διασφάλιση της πλήρους συμμετοχής τους στην κοινωνία αποτελεί ζήτημα σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και, ταυτόχρονα, ώθησης της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της δημοκρατικής ισχύος της Ευρώπης.

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια

• μόνο το ήμισυ των ατόμων με αναπηρία συμμετέχουν στην αγορά εργασίας
• 1,4 εκατομμύρια εξακολουθούν να ζουν σε θεσμικά πλαίσια, σε αντίθεση με τη δέσμευση που ανέλαβαν η ΕΕ και τα κράτη μέλη στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
• ένας στους τρεις εξακολουθεί να διατρέχει κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού

Οι διακρίσεις εις βάρος των ατόμων με αναπηρία σε διάφορους τομείς της ζωής έχουν σημαντικό οικονομικό κόστος, με εκτιμώμενες ετήσιες απώλειες ΑΕΠ που κυμαίνονται από 840 εκ. ευρώ έως 1,42 δισ. ευρώ στην ΕΕ.

Σήμερα, η Επιτροπή ενισχύει τη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030,, ενημερώνοντάς την και ενισχύοντας τη φιλοδοξία της, με μεγαλύτερη έμφαση στην επιτόπια εφαρμογή και τον πραγματικό αντίκτυπο για τους ανθρώπους.

Η στρατηγική επικεντρώνεται στην

• Μετατρέποντας τα δικαιώματα σε πραγματικότητα:ανάπτυξη της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας και της ευρωπαϊκής κάρτας στάθμευσης για άτομα με αναπηρία, βελτίωση της προσβασιμότητας σε όλους τους τρόπους μεταφοράς και στήριξη πιο προσβάσιμων και χωρίς αποκλεισμούς δημοκρατικών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών εκλογών του 2029
• ενδυνάμωση των ατόμων με αναπηρία ώστε να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία:δρομολόγηση συμμαχίας της ΕΕ για τη δημιουργία κέντρων ανεξάρτητης διαβίωσης με χρηματοδότηση της ΕΕ, παράλληλα με δράσεις για την εκπαίδευση και την απασχόληση χωρίς αποκλεισμούς, και την κατάρτιση για την ενίσχυση της ετοιμότητας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης
• συμμετοχή πέραν των συνόρων της ΕΕ:ενίσχυση της ένταξης των ατόμων με αναπηρία στην εξωτερική δράση και χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων στην ανασυγκρότηση της Ουκρανίας

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα στηρίξει όλους τους παράγοντες στην ανάπτυξη της στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και της ενισχυμένης ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά. Τα κράτη μέλη θα συζητήσουν την πρόταση της Επιτροπής για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση προς έγκριση από το Συμβούλιο.

Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει επικαιροποιημένο πλαίσιο παρακολούθησης της στρατηγικής για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030, το οποίο θα αντικατοπτρίζει τις νέες εμβληματικές πρωτοβουλίες και δράσεις στο πλαίσιο της ενισχυμένης στρατηγικής.

Ιστορικό

Το 2021 το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων ανακοίνωσε έναν πρωταρχικό στόχο της ΕΕ για τη μείωση της φτώχειας: μείωση του αριθμού των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια έως το 2030. Από αυτά, τουλάχιστον 5 εκατομμύρια θα πρέπει να είναι παιδιά.

Το σχέδιο δράσης έθεσε επίσης τις βάσεις για μια σειρά πολιτικών και νομοθετικών πρωτοβουλιών στον κοινωνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης του Συμβουλίου του 2019 σχετικά με την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία, της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά του 2021, της οδηγίας του 2022 σχετικά με επαρκείς κατώτατους μισθούς, της σύστασης του Συμβουλίου του 2023 σχετικά με επαρκές ελάχιστο εισόδημα για τη διασφάλιση της ενεργού ένταξης  και της δρομολόγησης της ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την καταπολέμηση της αστεγίας.