Η Επιτροπή εγκαινιάζει στρατηγική για την επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα της καθαρής ενέργειας
Για την υλοποίηση της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας θα απαιτηθούν επενδύσεις ύψους 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030, οι οποίες θα αυξηθούν σε 695 δισ. ευρώ μεταξύ 2031 και 2040. Παρά την ικανοποιητική πρόοδο που έχει ήδη σημειωθεί, ο ρυθμός και η κλίμακα των επενδύσεων πρέπει να αυξηθούν, ώστε να διασφαλιστεί ότι η οικονομία της Ευρώπης τροφοδοτείται από ασφαλή, οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ενέκρινε επενδυτική στρατηγική για καθαρή ενέργεια (COM/2026/116) με σκοπό να συμβάλει στην κινητοποίηση σημαντικών πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων για καθαρή ενέργεια.
Ενώ η δημόσια χρηματοδότηση διαδραματίζει ζωτικό ρόλο ως καταλύτης, η ενεργειακή μετάβαση θα απαιτήσει, πρωτίστως, την κινητοποίηση σημαντικά περισσότερων ιδιωτικών κεφαλαίων. Χρησιμοποιώντας τη δημόσια χρηματοδότηση ως καταλύτη, στοχεύουμε στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων των έργων, στην κατανομή του κόστους χρηματοδότησης με την πάροδο του χρόνου και στην προσέλκυση ευρύτερης βάσης επενδυτών, συμπεριλαμβανομένου θεσμικού κεφαλαίου μεγάλης κλίμακας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Όμιλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) προτίθεται να παράσχει χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ κατά τα επόμενα 3 έτη για τη στήριξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης και της παρούσας επενδυτικής στρατηγικής για καθαρή ενέργεια.
Ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, κ. Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε:
«Για να διασφαλίσουμε ότι η οικονομία της Ευρώπης τροφοδοτείται από ασφαλή, οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια, πρέπει να επιταχύνουμε τον ρυθμό και την κλίμακα των επενδύσεων. Η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να αξιοποιήσουμε στρατηγικά το ιδιωτικό κεφάλαιο. Με την επενδυτική στρατηγική μας για καθαρή ενέργεια, η οποία υποστηρίζεται από χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, θα ελαχιστοποιήσουμε τους κινδύνους έργων και θα προσελκύσουμε ευρύτερο φάσμα επενδυτών για να συμβάλουμε στη χρηματοδότηση καθαρών τεχνολογιών, ενεργειακής απόδοσης και σύγχρονων υποδομών, όπως τα δίκτυα που θα στηρίξουν τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτή η στρατηγική είναι η ουσιαστική αλλαγή που χρειαζόμαστε στις ενεργειακές επενδύσεις για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές».
Η πρόεδρος του Ομίλου ΕΤΕπ, κ. Nadia Calviño, δήλωσε:
«Οι επενδύσεις του ομίλου ΕΤΕπ στηρίζουν μια ενεργειακή επανάσταση σε πλήρη εξέλιξη, με έργα που μειώνουν τους λογαριασμούς για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, δημιουργούν θέσεις εργασίας σε όλους τους κλάδους και διασφαλίζουν ότι η Ευρώπη πρωτοστατεί στον κόσμο του αύριο. Η καθαρή ενέργεια μειώνει την εξάρτηση των ευρωπαϊκών οικονομιών από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και τις ασταθείς διακυμάνσεις των τιμών τους και εδραιώνει την ενεργειακή κυριαρχία και ανεξαρτησία της ΕΕ.»
Η στρατηγική περιλαμβάνει τα ακόλουθα 4 μέτρα.
- Βελτίωση της πρόσβασης των διαχειριστών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας στις κεφαλαιαγορές, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ίδια κεφάλαια: Για τον σκοπό αυτό, η ΕΤΕπ θα συστήσει ένα στρατηγικό ταμείο επενδύσεων σε υποδομές (Ταμείο SII), το οποίο θα συμβάλει στην παροχή των αναγκαίων ιδίων κεφαλαίων στους διαχειριστές δικτύων, βάσει ενδεικτικής δέσμευσης ύψους έως 500 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕπ. Η Επιτροπή και η ΕΤΕπ θα διερευνήσουν από κοινού τη δυνατότητα δημιουργίας ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης να τιτλοποιούν τις μελλοντικές ροές εσόδων τους με αντάλλαγμα την άμεση ρευστότητα.
- Στήριξη των διαχειριστών δικτύων μέσω της στήριξης της ικανότητας των τραπεζών να δανείζουν: Στόχος είναι να αυξηθεί η χρήση της τιτλοποίησης δανείων από τις τράπεζες και της δανειοδότησης με διαμεσολάβηση για μικρούς φορείς, από κοινού με την ΕΤΕπ.
- Παροχή στοχευμένων δημόσιων κονδυλίων για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου καινοτόμων τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και επενδύσεων ενεργειακής απόδοσης: Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) εκτιμά ότι περίπου το 35 % των μειώσεων των εκπομπών που απαιτούνται έως το 2050 θα βασίζονται σε τεχνολογίες που δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στην αγορά. Με την ΕΤΕπ, η Επιτροπή θα εντείνει τη στήριξη για την επόμενη γενιά τεχνολογιών καθαρής ενέργειας και θα χρηματοδοτήσει την έρευνα για μικρούς δομοστοιχειωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες στην Ευρώπη. Η δράση αυτή περιλαμβάνει επίσης την ενίσχυση της χρηματοδότησης της ενεργειακής απόδοσης μέσω του InvestEU και τη δρομολόγηση πιλοτικού προγράμματος ύψους 500 εκατ. ευρώ για την επιτάχυνση της προσφοράς και της υιοθέτησης μοντέλων «ενεργειακής απόδοσης ως υπηρεσίας».
- Σύσταση Συμβουλίου Επενδύσεων Ενεργειακής Μετάβασης με την επενδυτική κοινότητα:Στήριξη των μακροπρόθεσμων ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση της ευθυγράμμισης της δημόσιας πολιτικής με τις ανάγκες των επενδυτών. Το Συμβούλιο θα συγκληθεί από τον Επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης εντός του τρέχοντος έτους.
Το επικείμενο πλαίσιο για την ενέργεια και το κλίμα για την επόμενη δεκαετία θα αποσαφηνίσει περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής και τη φύση των αναγκαίων επενδύσεων. Εν τω μεταξύ, ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 και τα εθνικά καθεστώτα στήριξης θα χρησιμεύσουν ως περαιτέρω στρατηγικοί μοχλοί για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των έργων, τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης και τη διασφάλιση ότι οι δημόσιοι πόροι ενισχύουν, αντί να αντικαθιστούν, τις ιδιωτικές επενδύσεις.