Ανακαλύψτε τους υποβρύχιους θησαυρούς της Κρήτης: Το πάρκο καταδύσεων υφάλων της Σταλίδας
Τα κρυστάλλινα νερά της Κρήτης και η πλούσια θαλάσσια βιοποικιλότητα προσελκύουν εδώ και καιρό επισκέπτες, αλλά ο καταδυτικός τουρισμός παραμένει ανεπαρκώς ανεπτυγμένος. Ένα πρωτοποριακό έργο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ εγκαινίασε με επιτυχία το πρώτο ειδικό καταδυτικό πάρκο της Κρήτης στη Σταλίδα, απελευθερώνοντας το τεράστιο δυναμικό του νησιού για βιώσιμο θαλάσσιο τουρισμό.
Ένα όραμα γεννημένο από πάθος και επιμονή
Το πάρκο αναπτύχθηκε από τα μη κερδοσκοπικά Καταδυτικά Πάρκα Κρήτης, τα οποία ιδρύθηκαν από το Εμπορικό Επιμελητήριο Ηρακλείου και τους τοπικούς δήμους.
Όλα ξεκίνησαν το 2014, όταν ένας λάτρης των καταδύσεων στο διοικητικό συμβούλιο του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ηρακλείου, είδε το δυναμικό της Κρήτης ως κορυφαίο σημείο κατάδυσης. Από τότε, η ομάδα έχει εργαστεί μέσω ενός πολύπλοκου νομικού συστήματος, αίροντας την δεκαετή απαγόρευση των οργανωμένων καταδύσεων και τηρώντας αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα. Τον Δεκέμβριο του 2023 έλαβαν έγκριση για το πρώτο καταδυτικό πάρκο στη Σταλίδα.
Πύλη προς ένα ζωντανό μουσείο
Στο καταδυτικό πάρκο της Σταλίδας, οι δύτες μπορούν να εξερευνήσουν έναν εξαιρετικό βυθό με πάνω από 50 μοναδικά είδη ψαριών,παρθένα νερά και ζωντανά οικοσυστήματα.
Αλλά η αξία του πάρκου είναι βαθύτερη από τον τουρισμό. Δημιουργεί επίσης ένα προστατευόμενο θαλάσσιο καταφύγιο,περιορίζοντας την αλιεία για να συμβάλει στην αναπλήρωση των ιχθυαποθεμάτων και στην ενίσχυση της τοπικής αλιείας.
Για τη δημιουργία της παιδικής χαράς αυτού του δύτη, το έργο χρησιμοποίησε χρηματοδότηση της ΕΕ για την εγκατάσταση 40 καινοτόμων, κατοχυρωμένων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τεχνητών υφάλων που αναπτύχθηκαν από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών. Αυτές οι δομές ενισχύουν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα προσελκύοντας ψάρια και άλλα είδη θαλάσσιας ζωής, ενώ παράλληλα παρέχουν μια μοναδική υποβρύχια έλξη για τους δύτες.
«Η θέα των τεχνητών υφάλων να ζωντανεύουν και να προσελκύουν ζωντανά θαλάσσια είδη ήταν απίστευτα ικανοποιητική», λέει ο Γιώργος Καραπιδάκης από το Εμπορικό Επιμελητήριο Ηρακλείου.
Από το όραμα στην πραγματικότητα
Η χρηματοδότηση της ΕΕ ήταν το κλειδί που μετέτρεψε αυτό το πρωτοποριακό έργο σε απτή πραγματικότητα. Υπό τη διαχείριση της Ομάδας Τοπικής Δράσης Ηρακλείου, η οποία επιβλέπει τις πρωτοβουλίες τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ) στην περιοχή, το έργο εξασφάλισε χρηματοδότηση που κάλυπτε όλες τις δαπάνες υποδομής, επιτρέποντας τη δημιουργία ενός καταδυτικού προορισμού που διαφορετικά δεν θα υπήρχε.
«Με την υποστήριξη αυτή, μπορέσαμε να κάνουμε το όραμά μας πραγματικότητα», εξηγεί ο Καραπιδάκης. Η πρωτοβουλία υπόσχεται να δημιουργήσει οικονομική ανάπτυξη μέσω της προσέλκυσης τουριστών υψηλής αξίας,της παράτασης της τουριστικής περιόδου και της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας.Το πάρκο θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2026.
Προς ένα δίκτυο καταδυτικών πάρκων
«Στόχος μας είναι να καταστήσουμε την Κρήτη έναν προορισμό που πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθούν οι δύτες σε όλο τον κόσμο», εξηγεί ο Καραπιδάκης, χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο πέντε έως έξι καταδυτικών πάρκων σε ολόκληρη την Κρήτη. Τα πάρκα θα συνδυάζουν τεχνητούς υφάλους και βυθισμένα σκάφη (ναυάγια) για να μετατρέψουν το νησί σε κορυφαίο καταδυτικό προορισμό. Ένα ακόμη πάρκο, που βρίσκεται στην Αγία Πελαγία, είναι ήδη έτοιμο για αδειοδότηση, φέρνοντας αυτό το όραμα ένα βήμα πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Διαρκής αντίκτυπος
«Είμαστε περήφανοι που προσφέρουμε στους δύτες την ευκαιρία να εξερευνήσουν αυτό που αισθάνεται σαν ένα ζωντανό μουσείο κάτω από τα κύματα, έναν τόπο όπου η φύση και η καινοτομία ενώνονται», καταλήγει ο Καραπιδάκης. «Η συνεργασία με τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς και επιστήμονες ήταν καίριας σημασίας για την επιτυχία του έργου, καθιστώντας το καταδυτικό πάρκο πραγματικό κοινοτικό επίτευγμα. Το καταδυτικό πάρκο της Σταλίδας είναι κάτι περισσότερο από ένα τουριστικό σημείο. Πρόκειται για ένα καταφύγιο που προστατεύει τη θαλάσσια ζωή και στηρίζει την τοπική αλιευτική κοινότητα.»