Μετριασμός της εξάπλωσης της γρίπης
Ο χειμώνας έρχεται, φέρνοντας μαζί του ένα κύμα ιών, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας,290.000 έως 650.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από τον ιό της γρίπης σε όλο τον κόσμο. Ως εκ τούτου, υπάρχει σαφής ανάγκη για αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης και μετριασμού.
Μια μελέτη του ΚΚΕρ διαπιστώνει ότι η χορήγηση αντιιικού φαρμάκου ως προληπτική δράση είναι πιο αποτελεσματική από τη θεραπεία μετά τη διάγνωση της γρίπης, εκτός εάν υπάρχει ανθεκτικό στέλεχος του ιού με υψηλό ρυθμό μετάδοσης. Η χρήση ενός συνδυασμού αντιιικών στη θεραπεία μειώνει σημαντικά την εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών.
Η μελέτη αναλύει τη χρήση αντιιικών φαρμάκων και τον αντίκτυπό τους στον μετριασμό των επιδημιών γρίπης, συμπεριλαμβανομένης της μονοϊικής ή συνδυασμένης αντιιικής θεραπείας ή της προληπτικής χρήσης και του εμβολιασμού.
Ο ρόλος των αντιιικών φαρμάκων
Τα αντιιικά φάρμακα χρησιμεύουν ως βασική θεραπεία για ευάλωτες ομάδες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών της γρίπης, όπως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνιες αναπνευστικές ασθένειες ή τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
Η πρώτη γενιά αντιιικών έχει ήδη καταστεί άχρηστη για θεραπεία λόγω της ανθεκτικότητας του ιού της γρίπης. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τα αποτελέσματα της ευρείας χρήσης νεότερων αντιιικών θεραπειών.
Τα επιδημιολογικά μοντέλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων αντοχής στα φάρμακα στο πλαίσιο διαφόρων σεναρίων παρέμβασης, ενισχύοντας την κατανόησή μας για τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης της ανάπτυξης αντιιικών φαρμάκων παράλληλα με τις προσπάθειες εμβολιασμού.
Επιπλέον, με την αυξανόμενη απειλή της γρίπης των πτηνών, είναι σημαντικό να εξεταστούν διεξοδικά τα οφέλη και οι περιορισμοί των αντιιικών φαρμάκων και να προσδιοριστούν βέλτιστες στρατηγικές παρέμβασης.
Οι επιστήμονες του JRC επέκτειναν ένα μαθηματικό μοντέλο που είχαν αναπτύξει προηγουμένως για να διερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές στρατηγικές, συμπεριλαμβανομένων των αντιιικών φαρμάκων και του εμβολιασμού, επηρεάζουν τη δυναμική μετάδοσης της γρίπης σε έναν πληθυσμό.
Συγκρίθηκαν σενάρια όπου τα αντιιικά χορηγούνται προληπτικά (πριν ή αμέσως μετά την έκθεση στον ιό) σε σχέση με τη θεραπεία μόνο ατόμων που παρουσιάζουν συμπτώματα.
Προληπτική χρήση αντιιικών φαρμάκων
Η χορήγηση αντιιικών φαρμάκων πριν κάποιος αρρωστήσει (για παράδειγμα, μετά από επαφή με έναν ασθενή με γρίπη) μπορεί να αποτρέψει περισσότερες λοιμώξεις σε σύγκριση με τη θεραπεία ατόμων μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Ωστόσο, η μελέτη διαπιστώνει ότι αυτό ισχύει μόνο ελλείψει ενός ανθεκτικού, εξαιρετικά μολυσματικού στελέχους του ιού. Διαφορετικά, η χορήγηση αντιιικών φαρμάκων σε άτομα πριν αρχίσουν να αισθάνονται τα συμπτώματα μπορεί να αποτύχει και να προκαλέσει ένα «δεύτερο κύμα» λοιμώξεων, θέτοντας δυνητικά σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του αντιιικού φαρμάκου στο μέλλον.
Η συνδυασμένη θεραπεία περιορίζει την ανάπτυξη αντοχής στα φάρμακα
Τα ευρήματα δείχνουν ότι όταν οι άνθρωποι παίρνουν ένα συνδυασμό δύο αντιιικών, λιγότεροι άνθρωποι καταλήγουν να αναπτύσσουν και να εξαπλώνουν ιούς ανθεκτικούς στα φάρμακα, σε σύγκριση με όταν χρησιμοποιείται μόνο ένα αντιιικό.
Η μελέτη δείχνει ότι η χρήση δύο διαφορετικών αντιιικών φαρμάκων κατά τη διάρκεια της θεραπείας μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αντίστασης. Ωστόσο, πρέπει να αναφερθεί ότι η χρήση πρόσθετων αντιιικών φαρμάκων θα πρέπει πάντα να σταθμίζεται έναντι πιθανών παρενεργειών και αυτή η σημαντική πτυχή δεν έχει διερευνηθεί μέχρι στιγμής για συνδυασμένη θεραπεία.
Ο εμβολιασμός είναι το κλειδί
Τέλος, η εν λόγω μελέτη του ΚΚΕρ επιβεβαιώνει ότι η υψηλή εμβολιαστική κάλυψη είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της συνολικής επιβάρυνσης από τη νόσο και μπορεί ακόμη και να αποτρέψει την έξαρση της νόσου ή την εξάπλωση ανθεκτικών ιών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, οι επιδημίες γρίπης μπορούν να προληφθούν σε μεγάλο βαθμό χωρίς πρόσθετα φάρμακα. Ωστόσο, σε πολλές χώρες, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει κάτω από αυτόν τον στόχο. Κατά την περίοδο 2024/2025, μόνο το 47 % των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω στην ΕΕ/στον ΕΟΧ εμβολιάστηκαν,σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).