Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το RecFishing
Γιατί οι ερασιτέχνες αλιείς πρέπει τώρα να καταγράφουν τα αλιεύματά τους;
Τα θαλάσσια ιχθυαποθέματα αποτελούν κοινό φυσικό πόρο. Η προστασία και η βιώσιμη διαχείρισή τους εξαρτώνται από τη σαφή και αξιόπιστη κατανόηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της ερασιτεχνικής αλιείας.
Από τις 10 Ιανουαρίου 2026 τέθηκαν σε ισχύ νέα μέτρα στο πλαίσιο του αναθεωρημένου κανονισμού της ΕΕ για τον έλεγχο της αλιείας. Τα μέτρα αυτά απαιτούν από τους θαλάσσιους ερασιτέχνες αλιείς να αναφέρουν ηλεκτρονικά τα αλιεύματά τους καθημερινά για ορισμένα είδη.
Η ερασιτεχνική αλιεία για ορισμένα είδη υπόκειται από καιρό σε κανόνες όπως τα μέτρα διατήρησης, συμπεριλαμβανομένων των ορίων μεγέθους, των ορίων σάκου και των εποχιακών περιορισμών. Οι νέες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων δεν εισάγουν πρόσθετους αλιευτικούς περιορισμούς.
Το νέο ψηφιακό σύστημα RecFishing απλοποιεί και εξορθολογίζει τη συλλογή δεδομένων σε όλες τις χώρες της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την ερασιτεχνική αλιεία στο πλαίσιο της συνολικής διαχείρισης των κοινών θαλάσσιων πόρων.
Η απόφαση για την ενίσχυση της συλλογής δεδομένων αλιευμάτων ερασιτεχνικής αλιείας απορρέει από τον ανανεωμένο κανονισμό της ΕΕ για τον έλεγχο της αλιείας,ο οποίος εκδόθηκε το 2023 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (Υπουργών) με μεγάλη πλειοψηφία.
Ποιοι είναι οι στόχοι αυτών των νέων μέτρων υποβολής εκθέσεων;
Κύριος στόχος αυτών των νέων μέτρων υποβολής εκθέσεων είναι η βελτίωση των γνώσεων, της διαφάνειας και της συνέπειας όσον αφορά τον τρόπο αναφοράς και διαχείρισης της ερασιτεχνικής αλιείας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η ερασιτεχνική αλιεία περιλαμβάνει εκατομμύρια πολίτες και διαδραματίζει σημαντικό κοινωνικό και πολιτιστικό ρόλο στις παράκτιες και θαλάσσιες κοινότητες. Με τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και της ποιότητας των δεδομένων, τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην καλύτερη αποτύπωση της αξίας και της κλίμακας αυτής της δραστηριότητας σε επίπεδο ΕΕ.
Η συλλογή πληροφοριών σχετικά με την ερασιτεχνική αλιεία είναι απαραίτητη για την κατανόηση της συνολικής αλιευτικής δραστηριότητας. Αυτές οι νέες γνώσεις θα στηρίξουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και θα συμβάλουν στη διασφάλιση της βιώσιμης χρήσης και διαχείρισης των κοινών θαλάσσιων πόρων.
Μακροπρόθεσμα, ακριβέστερα και πιο αξιόπιστα δεδομένα θα στηρίξουν τη βιωσιμότητα των ιχθυαποθεμάτων, η οποία είναι απαραίτητη για τις παράκτιες κοινότητες και για τον τομέα της αλιείας, του οποίου τα μέσα διαβίωσης και η ανταγωνιστικότητα εξαρτώνται από υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα.
Τι είναι το RecFishing; Πώς και γιατί αναπτύχθηκε;
Το RecFishing είναι ένα ψηφιακό σύστημα σε επίπεδο ΕΕ που περιλαμβάνει έναν ευρωπαϊκό κεντρικό εξυπηρετητή και μια βάση δεδομένων για τη συλλογή συγκεντρωτικών δεδομένων αλιευμάτων που συλλέγονται από παράκτιες χώρες της ΕΕ και μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα για τους ερασιτέχνες αλιείς ώστε να αναφέρουν τα αλιεύματά τους σε 13 χώρες της ΕΕ.
Το RecFishing αναπτύχθηκε ως συνεργατική προσπάθεια μεταξύ της Επιτροπής, των παράκτιων χωρών της ΕΕ, επιστημόνων και εκπροσώπων του τομέα της ερασιτεχνικής αλιείας, συμπεριλαμβανομένων των αλιευτικών ομοσπονδιών και των κλαδικών ενώσεων. Η πρακτική συμβολή και η ανατροφοδότηση από τα ενδιαφερόμενα μέρη συνέβαλαν στο να διασφαλιστεί ότι το σύστημα αντικατοπτρίζει τις τρέχουσες αλιευτικές πρακτικές και τις ανάγκες των χρηστών.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δημιούργησαν το νομικό πλαίσιο που κατέστησε δυνατή την ανάπτυξη κοινής προσέγγισης της ΕΕ όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων ερασιτεχνικής αλιείας. Με βάση το πλαίσιο αυτό, και κατόπιν αιτήματος 13 παράκτιων χωρών της ΕΕ (Βέλγιο, Κύπρος, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σουηδία), η Επιτροπή ανέπτυξε κοινή ψηφιακή λύση για τη στήριξη της εφαρμογής των νέων απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων. Οι εθνικές αρχές συμμετείχαν ενεργά, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό, τη δοκιμή και την επικύρωση του συστήματος, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα μπορούσε να προσαρμοστεί στις εθνικές τους ανάγκες.
Το RecFishing αξιοποιεί επίσης την πείρα που αποκτήθηκε μέσω πιλοτικού έργου που ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2017. Τα διδάγματα που αντλήθηκαν από το εν λόγω δοκιμαστικό σχέδιο συνέβαλαν στη διαμόρφωση του ισχύοντος συστήματος και επιβεβαίωσαν την αξία μιας συντονισμένης και ψηφιακής προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ.
Πώς λειτουργεί το RecFishing στην πράξη;
Το RecFishing παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις συμμετέχουσες παράκτιες χώρες της ΕΕ ως λογισμικό ως υπηρεσία. Αυτό το μοντέλο υλοποίησης προωθεί την αποτελεσματικότητα και τη συνέπεια, σεβόμενο παράλληλα πλήρως το νομικό πλαίσιο και τις αρμοδιότητες κάθε χώρας.
Το σύστημα αποτελείται από δύο κύρια στοιχεία: κεντρική βάση δεδομένων και εξυπηρετητή της ΕΕ και εφαρμογή για φορητές συσκευές:
1) Το κεντρικό σύστημα λειτουργεί ως κόμβος παρασκηνίου μέσω του οποίου και οι 22 παράκτιες χώρες της ΕΕ διαβιβάζουν δεδομένα ερασιτεχνικής αλιείας με εναρμονισμένο τρόπο. Λαμβάνει εθνικές παρατηρήσεις, ώστε οι πληροφορίες να είναι συνεπείς και συγκρίσιμες μεταξύ των χωρών, υποστηρίζοντας τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και την τεκμηριωμένη διαχείριση της αλιείας. Οι χώρες υποβάλλουν συγκεντρωτικά μηνιαία και ετήσια δεδομένα για συγκεκριμένα είδη και αποθέματα και υπάρχουν μηχανισμοί για την επικοινωνία με τα εθνικά συστήματα των εννέα παράκτιων χωρών της ΕΕ που έχουν αναπτύξει τις δικές τους λύσεις για τη συλλογή δεδομένων από τους αλιείς.
2) 13 παράκτιες χώρες της ΕΕ ζήτησαν από την Επιτροπή να αναπτύξει μια πανευρωπαϊκή εφαρμογή για κινητά RecFishing, ενώ οι υπόλοιπες παράκτιες χώρες της ΕΕ βασίζονται σε εθνικές εφαρμογές. Κάθε χώρα παραμένει πλήρως υπεύθυνη για την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο, ανεξάρτητα από το αν χρησιμοποιεί την εφαρμογή που έχει αναπτυχθεί στην ΕΕ ή το δικό της σύστημα, και θα αναπτύξει την υπηρεσία μόλις είναι επιχειρησιακά έτοιμη. Όταν δρομολογούνται σε εθνικό επίπεδο, οι ερασιτέχνες αλιείς μπορούν να χρησιμοποιούν την εφαρμογή για φορητές συσκευές για την καταχώριση και την αναφορά των αλιευμάτων τους για ορισμένα είδη. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η εναρμονισμένη συλλογή δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ παράλληλα αφήνεται περιθώριο για εθνική ευελιξία.
Συνολικά, το RecFishing στηρίζει τη συμμετοχή των πολιτών και παρέχει ένα συνεκτικό και αξιόπιστο πλαίσιο δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα τις αρμοδιότητες διαχείρισης της αλιείας σε εθνικό επίπεδο.
Ποιος υποχρεούται να αναφέρει τα θαλάσσια αλιεύματα ερασιτεχνικής αλιείας;
Οι ερασιτέχνες αλιείς που αλιεύουν είδη τα οποία υπόκεινται σε μέτρα διατήρησης της ΕΕ πρέπει να καταχωρίζονται. Αυτό ισχύει για τις αλιευτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα των παράκτιων χωρών της ΕΕ, καθώς και στα ενωσιακά ύδατα. Το πλαίσιο της ΕΕ καθορίζει τη βάση αναφοράς, αλλά οι παράκτιες χώρες της ΕΕ μπορούν να εφαρμόζουν αυστηρότερους εθνικούς κανόνες, για παράδειγμα απαιτώντας από όλους τους ερασιτέχνες αλιείς να εγγραφούν ή θεσπίζοντας κριτήρια με βάση την ηλικία ή άλλες εθνικές συνθήκες.
Η καταχώριση στην ΕΕ δεν αντικαθιστά τις εθνικές απαιτήσεις αδειοδότησης και, σε ορισμένες χώρες, οι αλιείς ενδέχεται να εξακολουθούν να χρειάζονται εθνική άδεια ή έγκριση.
Οι διαδικασίες καταχώρισης διαφέρουν μεταξύ των 22 παράκτιων χωρών της ΕΕ: εννέα χρησιμοποιούν εθνικά συστήματα, ενώ 13 χρησιμοποιούν την εφαρμογή RecFishing για κινητά. Για να κατανοήσουν ποια μέτρα εφαρμόζονται και πώς να καταχωρίζονται σωστά, οι ερασιτέχνες αλιείς θα πρέπει να επικοινωνούν με τις εθνικές αρχές τους, οι οποίες μπορούν να παρέχουν ειδικές ανά χώρα κατευθυντήριες γραμμές.
Σύμφωνα με το άρθρο 55 του αναθεωρημένου κανονισμού της ΕΕ για τον έλεγχο της αλιείας, οι ερασιτέχνες αλιείς υποχρεούνται να αναφέρουν τα αλιεύματά τους ηλεκτρονικά και καθημερινά κατά την αλιεία ειδών που υπόκεινται σε μέτρα διατήρησης της ΕΕ τα οποία ισχύουν ειδικά για την ερασιτεχνική αλιεία. Αυτό ισχύει για τις δραστηριότητες ερασιτεχνικής αλιείας που διεξάγονται στα χωρικά ύδατα των χωρών της ΕΕ, καθώς και στα ενωσιακά ύδατα, ανεξάρτητα από την εθνικότητα του αλιέα ή τον τρόπο αλιείας (από την ακτή, από σκάφος, κάτω από το νερό και από πάγο).
Πώς θα αναφέρουν τα αλιεύματά τους οι ερασιτέχνες αλιείς;
Οι ερασιτέχνες αλιείς θα αναφέρουν τα αλιεύματά τους χρησιμοποιώντας την εφαρμογή για φορητές συσκευές που διατίθεται στη χώρα της ΕΕ στην οποία αλιεύουν.
Σε 13 παράκτιες χώρες της ΕΕ (Βέλγιο, Κύπρος, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σουηδία), οι ερασιτέχνες αλιείς θα αναφέρουν τα αλιεύματά τους χρησιμοποιώντας την εφαρμογή RecFishingγια φορητές συσκευές που έχει αναπτυχθεί στην ΕΕ, μόλις αυτή κυκλοφορήσει επίσημα σε εθνικό επίπεδο. Οι χώρες αυτές επέλεξαν να βασιστούν στην κοινή λύση της ΕΕ. Στις υπόλοιπες εννέα παράκτιες χώρες της ΕΕ (Βουλγαρία, Κροατία, Εσθονία, Φινλανδία, Ελλάδα, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβενία και Ισπανία), οι ερασιτέχνες αλιείς θα αναφέρουν τα αλιεύματά τους χρησιμοποιώντας εθνικά ηλεκτρονικά συστήματα ή εφαρμογές που έχουν αναπτύξει οι εθνικές τους αρχές.
Σε όλες τις περιπτώσεις, οι εθνικές αρχές παραμένουν υπεύθυνες για την επεξήγηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί στην πράξη η υποβολή εκθέσεων, συμπεριλαμβανομένων των ειδών που πρέπει να αναφέρονται, του χρονοδιαγράμματος των εκθέσεων και τυχόν εθνικών ιδιαιτεροτήτων. Ως εκ τούτου, οι ερασιτέχνες αλιείς ενθαρρύνονται να ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές που παρέχονται από τις εθνικές αρχές της χώρας στην οποία αλιεύουν.
Η εφαρμογή RecFishing για κινητά παρακολουθεί την τοποθεσία των ερασιτεχνών αλιέων;
Όχι. Η εφαρμογή RecFishing για κινητά δεν παρακολουθεί τους ερασιτέχνες αλιείς ούτε παρακολουθεί τις κινήσεις τους. Όταν η εφαρμογή χρησιμοποιείται για πρώτη φορά, μπορεί να ζητήσει πρόσβαση στη θέση της συσκευής. Η άδεια αυτή χρησιμοποιείται μόνο για τον προσδιορισμό της περιοχής αλίευσης και όχι του ακριβούς στίγματος του αλιέα. Οι ακριβείς συντεταγμένες παραμένουν αποθηκευμένες τοπικά στη συσκευή του αλιέα και δεν διαβιβάζονται ποτέ σε καμία αρχή ή εξυπηρετητή.
Διαβιβάζονται μόνο συγκεντρωτικές χωρικές πληροφορίες με τη μορφή στατιστικών αλιευτικών περιοχών,οι οποίες αντιστοιχούν στα ορθογώνια του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES) ή της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ). Αυτά τα στατιστικά πλέγματα δεν επιτρέπουν την ατομική ταυτοποίηση ή παρακολούθηση.
Η εφαρμογή RecFishing έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει την αναφορά αλιευμάτων σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, τηρώντας παράλληλα τις απαιτήσεις προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων.
Γιατί δεν μπορώ ακόμα να κατεβάσω την εφαρμογή RecFishing για κινητά από το κατάστημα εφαρμογών;
Καθώς το RecFishing αναπτύσσεται για πρώτη φορά σε πολλές χώρες σε μεγάλη κλίμακα, μια ελεγχόμενη και σταδιακή προσέγγιση για να τεθεί σε λειτουργία θεωρήθηκε η καταλληλότερη στρατηγική.
Η ανάπτυξη της εφαρμογής για κινητά RecFishing ξεκίνησε την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου και πραγματοποιείται σταδιακά. Οι 13 χώρες που ζητούν την ανάπτυξη της εφαρμογής RecFishing για κινητά θα ενταχθούν τις επόμενες εβδομάδες.
Οι αλιείς θα ενημερώνονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές όταν η εφαρμογή RecFishing για φορητές συσκευές καταστεί διαθέσιμη στα εθνικά τους καταστήματα εφαρμογών. Αυτή τη στιγμή, θα μπορούν να κατεβάσουν και να αρχίσουν να χρησιμοποιούν την εφαρμογή.