Βιολογικό εγχειρίδιο κανόνων κατάλληλο για το μέλλον

Το όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα αναφέρει ότι η βιωσιμότητα και η γεωργία μπορούν να συμβαδίζουν και η βιολογική γεωργία αποτελεί σαφές παράδειγμα. Η βιολογική γεωργία αποτελεί βασική συνιστώσα της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλοντας στην ανθεκτικότητα, τη στρατηγική αυτονομία και την εδαφική συνοχή της ΕΕ.

Τα περιβαλλοντικά διαπιστευτήριά της είναι σαφή: Η βιολογική γεωργία ενθαρρύνει την υπεύθυνη χρήση της ενέργειας και των φυσικών πόρων, τη διατήρηση των περιφερειακών οικολογικών ισορροπιών, την ενίσχυση της γονιμότητας του εδάφους, τη διατήρηση της ποιότητας των υδάτων, την πλούσια βιοποικιλότητα και τα υψηλά πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων.

Ενώ τα οφέλη αυτά είναι σημαντικά, η βιολογική γεωργία υπερβαίνει τα οφέλη αυτά. Εξίσου σημαντική είναι η οικονομική και επιχειρηματική σκοπιμότητα της βιολογικής γεωργίας. Το μερίδιο της γης που καλλιεργείται με βιολογικές μεθόδους στην ΕΕ αυξάνεται σταθερά για να φτάσει επί του παρόντος περίπου τα 17 εκατομμύρια εκτάρια (11% της συνολικής γεωργικής γης).

Οι Ευρωπαίοι επιλέγουν όλο και περισσότερο τα βιολογικά τρόφιμα, βασιζόμενοι σε ένα λογότυπο βιολογικής παραγωγής της ΕΕ που ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και αποτελεί το σήμα ποιότητας τροφίμων που γνωρίζουν καλύτερα οι Ευρωπαίοι (ποσοστό ευαισθητοποίησης 56%).

Ως εκ τούτου, μετά την προσωρινή στασιμότητα σε ορισμένα κράτη μέλη μετά το 2021 —κυρίως λόγω των κορυφώσεων του πληθωρισμού— οι λιανικές πωλήσεις βιολογικών προϊόντων υπερέβησαν τα 45 δισ. EUR. Αυτό αντιπροσωπεύει περισσότερο από ένα διπλασιασμό κατά την τελευταία δεκαετία.

Η βιολογική γεωργία συμβάλλει στην εδαφική και οικονομική συνοχή με τη στήριξη ποιοτικών θέσεων εργασίας, την προώθηση της τοπικής μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και τη διατήρηση της αξίας στις αγροτικές περιοχές μέσω τοπικών κυκλωμάτων μεταποίησης και βραχείας εμπορίας.

Οι επιπτώσεις αυτές ενισχύονται περαιτέρω μέσω καινοτόμων εδαφικών προσεγγίσεων, όπως οι βιολογικές βιοπεριφέρειες, οι οποίες καταδεικνύουν τις συνέργειες που αποσκοπεί να προωθήσει το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ στην αγροτική ανάπτυξη.

Η βιολογική γεωργία έχει επίσης καταστεί κινητήρια δύναμη για την ανανέωση των γενεών, όπως επισημαίνεται στη στρατηγική της Επιτροπής για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία (PDF), και το μερίδιο των βιολογικών προϊόντων μεταξύ των νέων γεωργών είναι πολύ υψηλότερο (20,7%) από ό,τι για όλες τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις μαζί (11,9%).

Οι πρωτοβουλίες της ΕΕ υπέρ της βιολογικής γεωργίας όχι μόνο δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ανταγωνιστικότητα των αγροτικών περιοχών, αλλά δημιουργούν επίσης νέες ευκαιρίες για την ανανέωση των γενεών στη γεωργία.

Στο πλαίσιο του ευρύτερου θεματολογίου της Επιτροπής για την ανταγωνιστικότητα και της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, η βιολογική παραγωγή συμβάλλει επίσης στη μείωση των εξαρτήσεων από εξωτερικές εισροές, στην ενίσχυση των ανθεκτικών εδαφικών αλυσίδων εφοδιασμού και στην ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ να διασφαλίζει ισχυρά και βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα.

Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δημιουργούν νέες ευκαιρίες στην αγορά για τους γεωργούς, ενισχύουν τις τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού και στηρίζουν την απασχόληση και την ανάπτυξη της υπαίθρου, συμβάλλοντας έτσι στην ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ένωση.

Η Επιτροπή δεσμεύεται να στηρίξει περαιτέρω τον τομέα της βιολογικής παραγωγής και την αξιακή αλυσίδα για μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα με τα υψηλά πρότυπα του εμπορικού σήματος. Στην προτεινόμενη μελλοντική ΚΓΠ για την περίοδο 2028-34, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί τη βιολογική γεωργία και, επιπλέον, την καινοτομία στον τομέα. Θα μπορεί να επωφελείται από την έρευνα και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.

Εκτός από τη χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο της ΚΓΠ, η ανάπτυξη του τομέα της βιολογικής παραγωγής στην ΕΕ βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/848 (βασικός κανονισμός) και στους αντίστοιχους κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικούς κανονισμούς που ορίζουν τα πρότυπα βιολογικής παραγωγής της ΕΕ ως τα πλέον απαιτητικά παγκοσμίως.

Στοχευμένη τροποποίηση του βασικού κανονισμού για τη βιολογική παραγωγή

Με βάση την εμπειρία των τελευταίων ετών εφαρμογής, η Επιτροπή προτείνει να προσαρμοστεί ο βασικός κανονισμός με στοχευμένο τρόπο, με σκοπό την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού του τομέα, ώστε:

• Παροχή σαφήνειας στις επιχειρήσεις σχετικά με τους κανόνες που ισχύουν για την εισαγωγή βιολογικών προϊόντων στο πλαίσιο του καθεστώτος ισοδυναμίας μετά την υπόθεση Herbaria II του Δικαστηρίου, διασφαλίζοντας ότι οι καταναλωτές κάνουν συνειδητές επιλογές όταν αγοράζουν βιολογικά προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες και διασφαλίζοντας θεμιτό ανταγωνισμό εντός της εσωτερικής αγοράς μεταξύ των προϊόντων που συμμορφώνονται πλήρως με τους ενωσιακούςκανόνες παραγωγής και εκείνων που συμμορφώνονται με κανόνες ισοδύναμους με αυτούς.
• Να αποφευχθούν πιθανές διαταραχές στο διεθνές εμπόριο από τις οποίες επωφελείται σε μεγάλο βαθμό ο τομέας βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, με την αναβολή της λήξης των αναγνωρίσεων ισοδυναμίας με 11 τρίτες χώρες πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.
• Μείωση της πολυπλοκότητας του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιολογικής παραγωγής της ΕΕ, με βάση τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων που πραγματοποιήθηκαν.

Διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα της βιολογικής παραγωγής, οι εν λόγω στοχευμένες τροποποιήσεις θα δημιουργήσουν ένα πλαίσιο κατάλληλο για το μέλλον για τους γεωργούς και άλλες επιχειρήσεις, στηρίζοντας την ανταγωνιστικότητα του τομέα και την ικανότητά του να επενδύει, να καινοτομεί και να συμβάλλει στην οικονομική ανθεκτικότητα της ΕΕ.

Οι προτεινόμενες προσαρμογές του βασικού κανονισμού αναμένεται να επιφέρουν ετήσια άμεση εξοικονόμηση διοικητικών δαπανών συνολικού ύψους 47,8 εκ. EUR, εκ των οποίων 45,9 εκ. EUR για τους γεωργούς και άλλους φορείς εκμετάλλευσης και 1,9 εκ. EUR για τις διοικήσεις. Επιπλέον, τα στοιχεία αυτά μπορεί να συνεπάγονται για τους γεωργούς και άλλους φορείς άμεση εφάπαξ εξοικονόμηση κόστους προσαρμογής ύψους 109,2 εκ. EUR και ετήσια εξοικονόμηση κόστους άμεσης προσαρμογής ύψους 90,2 εκ. EUR.

Χάρτης πορείας για δράσεις σχετικά με το νομικό πλαίσιο για τη βιολογική παραγωγή

Η μείωση της πολυπλοκότητας δεν σταματά στη βασική πράξη. Στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη μείωση του φόρτου για τους γεωργούς, τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες αρχές, η Επιτροπή παρουσιάζει χάρτη πορείας για περαιτέρω δράσεις που αποσκοπούν στην επανεξέταση πρόσθετων στοιχείων του νομικού πλαισίου για τη βιολογική παραγωγή, ιδίως του παράγωγου δικαίου για τη βιολογική παραγωγή.

Η επανεξέταση θα επικεντρωθεί σε συγκεκριμένα ζητήματα που θεωρείται ότι επιβαρύνουν τους γεωργούς και άλλες επιχειρήσεις. Θα προσφέρει ρεαλιστικές λύσεις και σαφήνεια στον τομέα, διατηρώντας παράλληλα τα υψηλά πρότυπα αυτού του συστήματος παραγωγής.

Ο χάρτης πορείας παρουσιάζει συγκεκριμένες δράσεις που έχουν προγραμματιστεί για τα επόμενα έτη, τα μέσα τους και χρονοδιάγραμμα στο οποίο αναφέρεται πότε οι υπηρεσίες της Επιτροπής σκοπεύουν να υλοποιήσουν τη δράση.

Ειδικότερα, οι δράσεις που προτείνονται στον χάρτη πορείας θα ωφελήσουν τους βιοκαλλιεργητές και άλλες επιχειρήσεις, επιτρέποντας την εμπορία υδρολικών ενώσεων ως βιολογικών, απλουστεύοντας την προσέγγιση και προσδιορίζοντας κριτήρια για τα καθαριστικά και τα απολυμαντικά για τα φυτά, τα ζώα και την υδατοκαλλιέργεια, καθώς και επικαιροποιώντας τον κατάλογο για τα βιοκτόνα που χρησιμοποιούνται στους εν λόγω τομείς.

Εν αναμονή των συμβουλών της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την παροχή τεχνικών συμβουλών σχετικά με τη βιολογική παραγωγή, οι προβλεπόμενες δράσεις αναμένεται επίσης να διευκολύνουν τους βιοκαλλιεργητές με την επανεξέταση ορισμένων απαιτήσεων, όπως η πυκνότητα των ζώων και ο υπαίθριος χώρος για τα πουλερικά, καθώς και οι απαιτήσεις για τους υπαίθριους χώρους για τους χοίρους.

Οι προβλεπόμενες δράσεις αναμένεται επίσης να μειώσουν τον φόρτο για τις διοικήσεις, καταργώντας την απαίτηση προηγούμενης έγκρισης από τις αρμόδιες αρχές για τη χρήση βιταμινών και προβιταμινών μη βιολογικής προέλευσης στις ζωοτροφές, καθώς και επιτρέποντάς τους να διορθώνουν το πιστοποιητικό ελέγχου μετά την έκδοσή του όταν δεν τίθεται σε κίνδυνο η ακεραιότητα των βιολογικών ή υπό μετατροπή προϊόντων.

Επιπλέον, η Επιτροπή προτίθεται να βελτιώσει τη συνεχή στήριξη, ιδίως μέσω ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης ή εργαστηρίων για τον χειρισμό των κοινοποιήσεων OFIS, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της διαλειτουργικότητας των συστημάτων ΤΠ, όπως το OFIS και το TRACES.

Γενικότερα, η Επιτροπή θα επανεξετάσει τα δεδομένα που συλλέγονται επί του παρόντος με σκοπό τον εντοπισμό τομέων στους οποίους η συλλογή θα μπορούσε ενδεχομένως να εξορθολογιστεί. Η Επιτροπή θα ενισχύσει επίσης το σύστημα ελέγχου και λογιστικού ελέγχου της με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της ακεραιότητας του συστήματος βιολογικής πιστοποίησης της ΕΕ.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης τις προσπάθειές της για τη διευκόλυνση των διαδικασιών καταχώρισης των ουσιών χαμηλού κινδύνου και των βασικών ουσιών, σύμφωνα με την εξέλιξη των γενικών κανόνων της ΕΕ για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.

Εκτός από την επανεξέταση του παράγωγου δικαίου και σύμφωνα με τη συνολική προσέγγιση της Επιτροπής για την απλούστευση, οι προβλεπόμενες δράσεις θα αποσκοπούν επίσης στη βελτίωση της συνέπειας και της αναγνωσιμότητας της ερμηνείας, καθώς και στη διασφάλιση της αναλογικότητας κατά την εφαρμογή σε βασικούς τομείς.

Ως εκ τούτου, για τη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας του τομέα, η Επιτροπή θα επανεξετάσει τις υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές και τα επεξηγηματικά έγγραφα για τη βιολογική παραγωγή, όπως οισυχνές ερωτήσεις, ιδίως όσον αφορά τη μετατροπή του ζωικού κεφαλαίου, τις εξαιρετικές συνθήκες σχετικά με την πρόσβαση σε βοσκότοπους, το περιεχόμενο της κατηγορίας προϊόντων Ζ και τους κωδικούς ΣΟ που ανήκουν σε αυτόν.

Όσον αφορά το ζήτημα των βιολογικών συστατικών που είναι εκ φύσεως πλούσια σε μικροθρεπτικά συστατικά, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης κατάλληλων μέτρων με βάση την έκβαση της τρέχουσας νομικής υπόθεσης.

Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει την έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη διαθεσιμότητα βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών και την έγκριση της χρήσης μη βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών για χοιρίδια και νεαρά πουλερικά. Με βάση την εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει την παράταση της άδειας χρήσης μη βιολογικών πρωτεϊνούχων ζωοτροφών για τα ζώα αυτά.

Παράλληλα με την εν λόγω έκθεση, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει επίσης την έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη διαθεσιμότητα και τη χρήση βιολογικού και υπό μετατροπή φυτικού αναπαραγωγικού υλικού (ΦΠΥ) και τη χρήση παρεκκλίσεων για το συμβατικό ΦΠΥ.

Με βάση την έκθεση αυτή, η Επιτροπή θα εξετάσει κατάλληλες δράσεις για την προώθηση της διαθεσιμότητας και της χρήσης βιολογικού και υπό μετατροπή ΦΠΥ, διασφαλίζοντας ότι οι βιοκαλλιεργητές μπορούν να το παράγουν, να το διαθέτουν και να το χρησιμοποιούν κατάλληλα.

Τέλος, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει την έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 29 της βασικής πράξης για την παρουσία μη εγκεκριμένων προϊόντων ή ουσιών στη βιολογική παραγωγή. Εάν χρειαστεί, θα διερευνήσει τρόπους για περαιτέρω εναρμόνιση και ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των κρατών μελών.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης τις προσπάθειές της για την παρουσίαση του κανονιστικού πλαισίου για τη βιολογική παραγωγή με σαφή και διαφανή τρόπο. Θα δημιουργήσουν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον όπου οι επιχειρήσεις βιολογικής παραγωγής θα μπορούν να καινοτομούν, να συνεργάζονται και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις ευκαιρίες της αγοράς.

Ως εκ τούτου, ο χάρτης πορείας δεν είναι εξαντλητικός, καθώς πρόσθετα θέματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω διευκρινίσεις ή προσαρμογές του παράγωγου δικαίου, για παράδειγμα με τη λήψη πιθανών μέτρων για τη βιολογική υδατοκαλλιέργεια και τις απαιτήσεις λίπανσης για τα βιολογικά θερμοκήπια.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πραγματοποιηθεί απολογισμός των δράσεων που αναλήφθηκαν και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν και ο χάρτης πορείας θα επανεξεταστεί σε 18 μήνες.

Το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής

Η Επιτροπή εκπόνησε σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής για την περίοδο 2021-2026, παροτρύνοντας τα κράτη μέλη να αναπτύξουν τις δικές τους εθνικές στρατηγικές για τη βιολογική γεωργία. Μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, αποσκοπεί στην αύξηση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς βιολογικών προϊόντων και στην περαιτέρω ενίσχυση της βιωσιμότητας της βιολογικής παραγωγής.

Το σχέδιο δράσης για τη βιολογική παραγωγή περιλαμβάνει τρεις άξονες και 51 δράσεις: στήριξη της ζήτησης βιολογικών προϊόντων, αύξηση της προσφοράς τους και περαιτέρω ενίσχυση της βιωσιμότητας της βιολογικής παραγωγής.

Σχεδιάστηκε ως μια περιεκτική και ολοκληρωμένη έννοια με τη συμμετοχή των δημόσιων αρχών σε διάφορα επίπεδα (ΕΕ, κράτη μέλη, περιφερειακό και τοπικό) και σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού (από τους γεωργούς έως τα εστιατόρια).

Σε πολλές περιφέρειες, το σχέδιο δράσης για τη βιολογική παραγωγή στηρίζει επίσης εδαφικές προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένων των βιοπεριφερειών και των τοπικών στρατηγικών για τα τρόφιμα, οι οποίες συνδέουν τη βιολογική παραγωγή με την αγροτική ανάπτυξη, τον τουρισμό, τη γαστρονομία και τη δημόσια εστίαση, δημιουργώντας έτσι πρόσθετες ευκαιρίες για θέσεις εργασίας και δημιουργία αξίας.

Το 2026 η Επιτροπή θα δρομολογήσει διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη για την επικαιροποίηση του τρέχοντος σχεδίου δράσης για τη βιολογική παραγωγή, λαμβάνοντας υπόψη το οικονομικό πλαίσιο του τομέα της βιολογικής παραγωγής στην ΕΕ.

Το αναθεωρημένο σχέδιο δράσης θα προσδιορίζει το όφελος για τον τομέα της βιολογικής παραγωγής από την αρχιτεκτονική και τις αρχές που προτείνει η Επιτροπή για τη μελλοντική ΚΓΠ.

Ένα επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης για τη βιολογική παραγωγή αναμένεται τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από τα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της βιολογικής παραγωγής να δώσει μια αίσθηση συνέχειας στις προσπάθειές τους υπέρ της βιολογικής γεωργίας και να παράσχει καθοδήγηση σε ένα μεταβαλλόμενο πλαίσιο πολιτικής με αυξανόμενο ρόλο για τις επιλογές των κρατών μελών.

Η επανεξέταση θα λάβει επίσης υπόψη άλλες εξελίξεις πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο που δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τη βιολογική γεωργία, όπως η στρατηγική για τη βιοοικονομία, καθώς και η επικείμενη στρατηγική για την κτηνοτροφία.

Επιπλέον, οι προβληματισμοί θα επικεντρωθούν στον τρόπο με τον οποίο η βιολογική γεωργία μπορεί να στηρίξει περαιτέρω τις προτεραιότητες της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα, τις δεξιότητες, την αγροτική ανάπτυξη και τη στρατηγική αυτονομία, καθώς και στον τρόπο ενίσχυσης των δεσμών της με την καινοτομία και την ψηφιοποίηση.

Κατά την επικείμενη αναθεώρηση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις, η Επιτροπή θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες συμβάσεις, με παράλληλο σεβασμό των κανόνων της ενιαίας αγοράς και των διεθνών υποχρεώσεων, μπορούν να στηρίξουν τους στόχους βιωσιμότητας και την προτίμηση της ΕΕ.

Οι στόχοι αυτοί στηρίζουν την ευρωπαϊκή πολιτική για τα τρόφιμα. Η βιολογική γεωργία θα επωφεληθεί από αυτό, δεδομένου ότι αποτελεί αναγνωρισμένο κριτήριο βιωσιμότητας για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις.

Αυτό θα ενισχύσει την ευθυγράμμιση των δημόσιων συμβάσεων με τους στόχους βιωσιμότητας και τους κοινωνικοοικονομικούς στόχους, διασφαλίζοντας ότι τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να διαδραματίσουν αυξανόμενο ρόλο στα σχολικά κυλικεία, τα νοσοκομεία και άλλους δημόσιους οργανισμούς σε ένα περιβάλλον που όχι μόνο επιτρέπει τις δημόσιες συμβάσεις βιώσιμων τροφίμων αλλά τις προωθεί ενεργά.

Συνολικά, το επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης για τα βιολογικά προϊόντα θα έχει ως στόχο την τόνωση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς βιολογικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης δυνατοτήτων για την ενίσχυση της πρόσβασης σε συστήματα που αποσκοπούν στην προώθηση των βιολογικών προϊόντων στην αγορά της ΕΕ και στις υπερπόντιες αγορές.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών εμποδίων στις αλυσίδες αξίας των βιολογικών προϊόντων, ώστε ο τομέας να μπορέσει να αναπτυχθεί με ισορροπημένο τρόπο και να αξιοποιήσει ακόμη περισσότερο το κοινωνικοοικονομικό και περιβαλλοντικό δυναμικό του.

Η λειτουργία της ενιαίας αγοράς και οι ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για βιώσιμη γεωργική παραγωγή σε ολόκληρη την ΕΕ εξακολουθούν να αποτελούν προτεραιότητα.

Στο σύνολό τους, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες θα στηρίξουν ένα πλαίσιο εντός του οποίου η βιολογική γεωργία μπορεί να αναπτυχθεί και να συμβάλει καλύτερα στην ανταγωνιστικότητα, την ποιοτική απασχόληση και την ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

Βιολογική γεωργία και ΚΓΠ

Η τρέχουσα ΚΓΠ παρέχει ουσιαστική στήριξη στη βιολογική γεωργία. Στο πλαίσιο των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ, διατίθενται περίπου 19 δισ. EUR για τη στήριξη της βιολογικής γεωργίας στην ΕΕ.

Κατά μέσο όρο σε επίπεδο ΕΕ, κάθε βιολογικό εκτάριο λαμβάνει ειδική στήριξη από την ΕΕ ύψους 148 EUR, επιπλέον άλλων μορφών εισοδηματικής στήριξης. Σήμερα, υπάρχουν περισσότεροι από 381 000 βιοκαλλιεργητές στην ΕΕ, δηλαδή 30% περισσότεροι από ό,τι το 2018. Η στήριξη της ΚΓΠ στη βιολογική γεωργία εξελίσσεται συνεχώς και βελτιώνεται για την αντιμετώπιση των μεταβαλλόμενων αναγκών του τομέα.

Με σκοπό τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν το 2025 σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για απλούστευση της ΚΓΠ, σύμφωνα με την οποία οι βιοκαλλιεργητές θεωρούνται «εξ ορισμού οικολογικοί», καθώς θεωρείται ότι συμμορφώνονται εξ ορισμού με ορισμένες ορθές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες (ΚΓΠΚ) 1, 3, 4, 5, 6, επιπλέον των ΚΓΠΚ 7.

Η συνεχής δέσμευση της Επιτροπής για την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας αντικατοπτρίζεται επίσης στην πρότασή της για τη μελλοντική ΚΓΠ, με τη βιολογική γεωργία να αποτελεί έναν από τους έξι τομείς προτεραιότητας για το περιβάλλον και το κλίμα στους οποίους τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν στήριξη και να θεσπίζουν δράσεις στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης τους. Προτείνεται η θέσπιση ενισχύσεων μετάβασης για την κάλυψη του κόστους μετάβασης σε πιο βιώσιμα αγροοικολογικά μοντέλα, όπως η βιολογική γεωργία.

Επιπλέον, το επόμενο ΠΔΠ θα προσφέρει ευκαιρίες για έργα συνέργειας. Οι στρατηγικές επενδύσεις σε υποδομές επεξεργασίας, εφοδιαστική, μοντέλα συνεργασίας και ψηφιοποίηση θα παραμείνουν σημαντικές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του τομέα της βιολογικής παραγωγής. Η ενίσχυση και η επέκταση των υπηρεσιών κατάρτισης και παροχής συμβουλών προσαρμοσμένων στον τομέα της βιολογικής παραγωγής θα παραμείνει επίσης ουσιαστικής σημασίας για την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα.

Επιπλέον, στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ και του πιο ολοκληρωμένου οικονομικού σχεδιασμού, θα προκύψουν νέες ευκαιρίες για τους παραγωγούς βιολογικών προϊόντων μέσω της ενίσχυσης της οργάνωσης της αλυσίδας αξίας, της διευκόλυνσης των οργανώσεων παραγωγών βιολογικών προϊόντων, της διαφάνειας της αγοράς και της πρόσβασης σε διαύλους μεταποίησης και εμπορίας. Αυτό θα επιτρέψει στη βιολογική παραγωγή να αναπτυχθεί με ισορροπημένο και ανταγωνιστικό τρόπο.

Μέσω προγραμμάτων προώθησης της ΕΕ, τα βιολογικά προϊόντα προβάλλονται τόσο στην ΕΕ όσο και σε τρίτες χώρες, με συνολικό ποσό 185 εκ. EUR να προορίζεται για την προώθηση βιολογικών προϊόντων από το 2021. Επιπλέον, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής για το μελλοντικό «Σχέδιο της ΕΕ για τα σχολεία» του Ιουλίου 2025, τα βιολογικά προϊόντα συγκαταλέγονται στα κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για να δίνουν προτεραιότητα στη διανομή προϊόντων σε εκπαιδευτικά ιδρύματα για παιδιά.

Η ΕΕ παρέχει επίσης διάφορες ευκαιρίες έρευνας και καινοτομίας για την αντιμετώπιση βασικών προκλήσεων του τομέα της βιολογικής παραγωγής. Κατά την περίοδο 2021-2025, στο πλαίσιο της ομάδας 6 του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», η ΕΕ διέθεσε 670 εκ. EUR για θέματα έρευνας και καινοτομίας που σχετίζονται με τον τομέα της βιολογικής παραγωγής.

Η βιολογική γεωργία είναι καίριας σημασίας για τη μελλοντική ΚΓΠ και ενισχύουμε τη στήριξή μας, ώστε οι γεωργοί να μπορούν να μετατρέπουν, να επενδύουν και να αναπτύσσονται με εμπιστοσύνη. Η επικαιροποιημένη προσέγγισή μας θα δώσει στους παραγωγούς βιολογικών προϊόντων περισσότερες ευκαιρίες και την προβλεψιμότητα που χρειάζονται για να προγραμματίσουν το μέλλον. Ταυτόχρονα, συνεργαζόμαστε στενά με τους παγκόσμιους εταίρους μας για τη διασφάλιση του ομαλού εμπορίου, την προστασία της αξίας του λογότυπου βιολογικής παραγωγής της ΕΕ και την παροχή βεβαιότητας στις επιχειρήσεις. Με αυτές τις στοχευμένες τροποποιήσεις , δημιουργούμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε ο τομέας της βιολογικής παραγωγής να επεκταθεί και να συνεχίσει να αποφέρει ισχυρά οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη.

Christophe Hansen,
επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων